शाहरुख खानचे स्वप्नांचा पाठपुरावा करण्याची प्रेरणा देणारे ९ विचार; यश आणि अपयशाबद्दल काय सांगतो बॉलिवूडचा किंग?

बॉलिवूडचा किंग शाहरुख खान केवळ आपल्या अभिनयासाठीच नाही, तर त्याच्या विचारांमुळे आणि आयुष्याकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनामुळेही अनेकांना प्रेरणा देतो. अनेक वर्षांच्या कारकिर्दीत त्याने यश, अपयश, संघर्ष आणि बदल जवळून अनुभवले आहेत. वेगवेगळ्या मुलाखती, भाषणं आणि आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवरून त्याने वेळोवेळी मांडलेले विचार आजही अनेकांसाठी प्रेरणादायी आहेत. (Shah Rukh Khan Quotes)

2012 मध्ये येल विद्यापीठातील भाषण असो, 2017 मधील TED Talk असो किंवा 2024 मधील लोकार्नो फिल्म फेस्टिव्हलमधील संवाद असो, शाहरुखने आपल्या अनुभवांमधून काही महत्त्वाचे धडे दिले आहेत. स्वप्न पाहण्यापासून ते अपयशातून पुन्हा उभं राहण्यापर्यंत, त्याचे हे ९ विचार आयुष्यात काहीतरी वेगळं करण्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी नक्कीच उपयोगी ठरू शकतात.

१. स्वतःच्या कामावर कधीही पूर्ण समाधानी राहू नका

2024 मध्ये स्वित्झर्लंडमधील लोकार्नो फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये करिअर अचिव्हमेंट पुरस्कार स्वीकारल्यानंतर झालेल्या संवादात शाहरुखने एक महत्त्वाचा विचार मांडला. तो म्हणाला, “Contentment is overrated. You need to always be questioning yourself.”

म्हणजेच, स्वतःच्या कामावर पूर्ण समाधानी होऊन थांबण्यापेक्षा त्यात आणखी काय सुधारणा करता येईल, याचा विचार करत राहायला हवा. आज मिळालेलं यश ही शेवटची पायरी समजू नका. उद्या काहीतरी नवीन करण्याची तयारी ठेवा.

२. अपयशाला पुढे जाण्याची ताकद बनवा

2012 मध्ये येल विद्यापीठात Chubb Fellow म्हणून दिलेल्या भाषणात शाहरुखने अपयशाबद्दल आपला दृष्टिकोन स्पष्ट केला होता. “Failure also gives me an incentive to greater exertion” असं सांगत त्याने अपयशातून अधिक मेहनत करण्याची प्रेरणा मिळते, हा विचार मांडला.

एखादी गोष्ट मनासारखी झाली नाही म्हणून प्रयत्न सोडून देण्याची गरज नाही. उलट, काय चुकलं याचा विचार करून अधिक मेहनत करण्याची तयारी ठेवा. अपयश म्हणजे प्रवासाचा शेवट नसून पुढच्या प्रयत्नासाठी मिळालेली संधी असू शकते.

३. सुरुवात करण्यासाठी मोठं स्वप्नच असायला हवं असं नाही

येलमधील याच भाषणात शाहरुखने आपल्या सुरुवातीच्या आयुष्यातील संघर्षाबद्दल सांगितलं होतं. आई-वडिलांच्या निधनानंतर त्याच्या मनात गरिबी आणि अपयशाबद्दल भीती होती. त्याला गरीब राहायचं नव्हतं आणि याच भावनेतून त्याने काम करण्यास सुरुवात केली.

प्रत्येक व्यक्तीच्या प्रवासामागे एखादं मोठं स्वप्न किंवा प्रेरणादायी कारण असेलच असं नाही. कधी एखादी भीती, परिस्थिती बदलण्याची इच्छा किंवा स्वतःला सिद्ध करण्याची जिद्दही आपल्याला पुढे जाण्याची ताकद देते.

४. जगाला आपण काय देऊ शकतो, हे ओळखा

2017 मध्ये व्हॅनकुव्हर येथे झालेल्या TED Talk मध्ये शाहरुखने आपल्या कामाचं वर्णन एका खास अंदाजात केलं होतं. “I sell dreams, and I peddle love to millions of people,” असं तो म्हणाला होता.

अभिनेता म्हणून आपण लाखो लोकांना स्वप्नं आणि प्रेम देतो, हे त्याने विनोदी शैलीत सांगितलं. या विचारातून एक गोष्ट लक्षात येते, ती म्हणजे आपल्या कामामागचा उद्देश ओळखणं महत्त्वाचं आहे. आपण इतरांच्या आयुष्यात काय सकारात्मक योगदान देऊ शकतो, याची जाणीव असेल तर कठीण काळातही काम करण्याची प्रेरणा मिळते.

५. सुरुवात करण्यासाठी योग्य वेळेची वाट पाहू नका

TED Talk मध्ये शाहरुखने आजच्या काळाबद्दलही आशावादी विचार मांडले होते. त्याच्या मते, माणसांकडे आज धाडस आहे, आशा आहे आणि काहीतरी नवीन करण्याची इच्छाही आहे.

आयुष्यात एखादी गोष्ट सुरू करण्यासाठी सगळ्या परिस्थिती अनुकूल असण्याची वाट पाहत बसू नका. योग्य वेळ कधी येईल याचा विचार करण्यापेक्षा उपलब्ध संधींचा उपयोग करून सुरुवात करणं अधिक महत्त्वाचं आहे.

६. आपल्याला हवं असलेलं जग घडवण्याची जबाबदारी आपलीच आहे

शाहरुखने आपल्या TED Talk च्या शेवटी लोकांना आपण ज्या जगात राहू इच्छितो, ते जग स्वतः घडवण्याचा संदेश दिला होता.

बदलाची अपेक्षा फक्त इतरांकडून करून चालत नाही. आपल्या कामातून, विचारांतून आणि आजूबाजूच्या लोकांशी असलेल्या वागण्यातूनही बदल घडवता येतो. मोठ्या बदलाची सुरुवात अनेकदा छोट्या कृतीतूनच होते.

७. मोठ्या कल्पना अशक्य वाटणाऱ्या गोष्टीही शक्य करतात

2019 मध्ये ‘TED Talks India: Nayi Baat’ या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने शाहरुखने देशातील वेगवेगळ्या क्षेत्रांत काम करणाऱ्या लोकांच्या कल्पनांचं कौतुक केलं होतं.

“People with path-breaking ideas are disrupting the shackles of the impossible and finding solutions,” असं तो म्हणाला होता.

चांगली कल्पना कोणाच्या मनात येते, यापेक्षा त्या कल्पनेवर किती विश्वास ठेवून काम केलं जातं, हे महत्त्वाचं असतं. आपली पार्श्वभूमी किंवा परिस्थिती काहीही असो, कल्पक विचार आणि प्रयत्नांच्या जोरावर मोठं काम करता येऊ शकतं.

८. छोटंसं प्रोत्साहनही मोठी मेहनत करायला शिकवतं

2024 मध्ये लोकार्नो फिल्म फेस्टिव्हलमधील संवादात शाहरुखने बालपणीचा एक मजेशीर किस्सा सांगितला होता. शाळेत हिंदी विषय त्याचा फारसा चांगला नव्हता. मात्र, हिंदीच्या डिक्टेशनमध्ये १० पैकी १० गुण मिळवले तर चित्रपटगृहात सिनेमा दाखवायला नेईन, असं त्याच्या आईने सांगितलं होतं.

चित्रपट पाहण्याच्या उत्सुकतेपोटी त्याने मेहनत घेतली आणि पूर्ण गुण मिळवले. त्यानंतर आईने त्याला पहिल्यांदा चित्रपटगृहात सिनेमा दाखवला. विशेष म्हणजे, तो सिनेमा होता यश चोप्रांचा ‘जोशीला’.

या प्रसंगातून एक गोष्ट शिकायला मिळते. एखादं कठीण काम सुरू करण्यासाठी नेहमी मोठ्या प्रेरणेची गरज नसते. कधी एखादं छोटंसं बक्षीस किंवा आवडती गोष्टही आपल्याला मेहनत करण्यासाठी प्रोत्साहन देऊ शकते.

======

हे देखील वाचा : ‘किंग’मधील ‘तू मिल जाए’ गाणं रिलीज; शाहरुख-दीपिकाची केमिस्ट्री आणि अरिजित-एड शीरनच्या खास Collaborationची चर्चा

======

९. धाडस आणि संधी एकत्र आल्या की मोठा बदल घडतो

TED साठी शाहरुखने निवडलेल्या प्रेरणादायी भाषणांबद्दल लिहिताना त्याने आपल्या आयुष्यातील महिलांकडून मिळालेल्या शिकवणीचा उल्लेख केला होता. त्याच्या मते, धाडस आणि संधी एकत्र आल्या की आश्चर्यकारक गोष्टी घडू शकतात.

अपयशाच्या भीतीने अनेकजण नवीन आव्हानं स्वीकारण्यापासून दूर राहतात. मात्र, मोठ्या समस्या सोडवण्यासाठी कधी ना कधी पुढाकार घ्यावाच लागतो. प्रत्येक वेळी भीती पूर्णपणे दूर होईलच असं नाही. पण भीती असूनही कृती करण्याचं धाडस दाखवणं महत्त्वाचं आहे.

शाहरुखच्या या विचारांमधून एक गोष्ट स्पष्ट होते, यश मिळवण्यासाठी केवळ स्वप्न पाहणं पुरेसं नाही. स्वतःला सतत सुधारत राहणं, अपयश स्वीकारणं आणि नव्या संधींचं स्वागत करणंही तितकंच गरजेचं आहे.